SPARK

o projekcie

Projekt SPARK: Budujemy przestrzeń dla każdego głosu w polityce

Czy polityka jest dostępna dla wszystkich? W ramach projektu SPARK (Fostering Political Participation among Young Europeans with Intellectual and Psychosocial Disabilities) udowadniamy, że tak być powinno. Jako PROM, we współpracy z programem Erasmus+, działamy na rzecz młodych osób z niepełnosprawnościami intelektualnymi i psychospołecznymi, wspierając ich w drodze do pełnoprawnego udziału w życiu obywatelskim.

NASZE DZIAŁANIA

Grupa fokusowa
Opole, 24 lutego 2025

Projekt SPARK rozpoczęliśmy od badania jakościowego. W Opolu spotkała się 10-osobowa grupa młodych osób z niepełnosprawnościami, aby opowiedzieć o swoich doświadczeniach z głosowaniem i udziałem w życiu politycznym. Uczestnicy zwracali uwagę na brak przystępnych informacji politycznych, tłok i hałas w lokalach wyborczych oraz obawę przed oceną. Za najważniejsze uznali bezpieczne przestrzenie do rozmowy, prosty język, piktogramy i łatwe w czytaniu instrukcje głosowania. Wnioski posłużyły jako podstawa dalszych działań projektu.

Pilotażowe szkolenie "Media Literacy & Critical Thinking" Warszawa, 31 lipca 2025

Całodniowe szkolenie dla 20 nauczycieli, pracowników NGO i osób pracujących z młodzieżą, w tym z osobami neuroróżnorodnymi. Uczestnicy ćwiczyli analizę mediów metodą 5W i weryfikację informacji metodą SAM (źródło, autor, przekaz). Uczyli się też przekształcać wykluczający język w komunikaty włączające. W ankiecie ewaluacyjnej 85% osób najwyżej oceniło jakość szkolenia, a wszyscy uczestnicy najwyżej ocenili prowadzących.

Policy Workshops
Warszawa, 25 sierpnia
i 3 października 2025

Trzy warsztaty z udziałem 32 osób: młodzieży (w tym z niepełnosprawnościami psychospołecznymi), nauczycieli, ekspertów i przedstawicieli NGO. Pracowaliśmy metodami Fish Bowl i Open Café nad barierami: strukturalnymi, postawami, cyfrowymi i prawnymi. Powstało siedem rekomendacji, m.in. włączenie tematyki niepełnosprawności do programów nauczania, szkolenia nauczycieli, indywidualne dostosowania egzaminów i „pokoje wyciszenia” w szkołach. Za priorytety uznano edukację nauczycieli, dostosowania oraz młodzieżowe fora uczestnictwa.

Debata „Dobry klimat w klasie” Opole, 25 listopada 2025

W debacie wzięło udział 60 uczniów szkół podstawowych i średnich (13-19 lat) oraz dyrektorzy szkół, w sześciu grupach roboczych. Młodzi sami opisali, co wspiera ich dobrostan (życzliwi nauczyciele, strefy wyciszenia, zajęcia dodatkowe), a co mu szkodzi (presja, publiczne zawstydzanie, brak rozmowy). Wypracowali rekomendacje dla szkół i władz oświatowych, m.in. szkolenia dla nauczycieli, przestrzenie relaksu, programy „uczeń-mentor” i rzeczników praw ucznia.

Spotkanie partnerów projektu
Warszawa, 23 kwietnia 2026

Czterogodzinne spotkanie konsorcjum SPARK. Omówiliśmy harmonogram i kamienie milowe projektu, interwencje młodzieżowe i działania rzecznicze, cyfrowy marketplace dla organizacji młodzieżowych oraz plany pilotażu platformy i serii webinarów. Rozmawialiśmy też o widoczności projektu i krajowych wydarzeniach upowszechniających.

Advocacy Event
Radom, 24 kwietnia 2026

Międzynarodowe wydarzenie rzecznicze z udziałem partnerów z Grecji, Włoch, Cypru, Hiszpanii i Portugalii. W programie znalazły się panel o inkluzywnej polityce i uczestnictwie, cztery równoległe warsztaty (m.in. „Unlocking the Vote” i „Autistic Youth as Changemakers”, a także polskojęzyczny warsztat „Inkluzywność w projektach młodzieżowych”) oraz prezentacje wyników działań rzeczniczych partnerów i raportu końcowego. Na wydarzenie zapisało się kilkadziesiąt osób, w tym wielu uczestników z Polski.

Webinar „Mity i fakty. Niepełnosprawność – jak przeciwdziałać stygmatyzacji?”
online, 27 czerwca 2026

Webinar poświęcony tematyce niepełnosprawności, inkluzywności i przeciwdziałania stygmatyzacji. Spotkanie poprowadziła Maja Kopeć – aktywistka, twórczyni internetowa i podróżniczka poruszająca się na wózku. Podczas wydarzenia podzieliła się osobistymi doświadczeniami, obalała stereotypy dotyczące osób z niepełnosprawnościami oraz wskazywała sposoby przełamywania barier społecznych i budowania bardziej otwartego, inkluzywnego społeczeństwa.

dokumenty

Raport Krajowy
dotyczący uczestnictwa osób z niepełnosprawnościami psychospołecznymi i intelektualnymi w Polsce

Większe uczestnictwo wymaga usuwania barier i wspierania samodzielnych decyzji młodych osób, a nie podejmowania decyzji za te osoby. Nasz raport łączy analizę literatury i przepisów z wynikami grupy fokusowej z udziałem 10 osób oraz ankiety wśród członków rodzin i opiekunów młodych osób z niepełnosprawnościami. 

Dokument wskazuje przede wszystkim na:

  • bariery prawne związane z ubezwłasnowolnieniem
  • skomplikowany język informacji politycznych i niezrozumiałe procedury wyborcze;
  • stres związany z tłokiem, hałasem i brakiem komfortu w lokalach wyborczych;
  • stereotypy, obawę przed oceną oraz wpływ rodziny na decyzje wyborcze. 

Toolkit dla osób pracujących z młodzieżą
wersja w języku Polskim

To źródło wiedzy dla osób pracujących z młodzieżą i wszystkich zainteresowanych promowaniem uczestnictwa politycznego wśród młodych osób z niepełnosprawnościami. Celem niniejszego dokumentu jest pomoc w przełamywaniu barier utrudniających uczestnictwo i wspieranie włączenia wszystkich młodych ludzi w życie demokratyczne, zgodnie z zasadami równości, dostępności i podstawowymi wartościami Unii Europejskiej.

Finałowy Raport
z wydarzeń krajowych w ramach projektu SPARK

Raport „SPARK: Policy Recommendations” przedstawia propozycje zmian wspierających ich uczestnictwo w życiu politycznym i społecznym. Publikacja powstała na podstawie warsztatów i debat przeprowadzonych w sześciu krajach: Polsce, na Cyprze, w Grecji, we Włoszech, w Portugalii i Hiszpanii. W działaniach uczestniczyło ponad 335 osób, w tym młode osoby z niepełnosprawnościami, pracownicy młodzieżowi, nauczyciele, psychologowie i przedstawiciele organizacji społecznych.

Najważniejszym założeniem raportu jest współtworzenie – rozwiązania powinny powstawać razem z młodymi osobami z niepełnosprawnościami, a nie wyłącznie w ich imieniu. Rekomendacje obejmują m.in. dostępne informacje i materiały wyborcze, edukację obywatelską dostosowaną do różnych potrzeb, wspieranie samodzielnego podejmowania decyzji oraz większą reprezentację młodych osób z niepełnosprawnościami w radach młodzieżowych i procesach konsultacyjnych.

W polskiej części raportu szczególną uwagę poświęcono edukacji i środowisku szkolnemu. Proponowane działania to m.in. szkolenia dla kadry pedagogicznej, indywidualne dostosowanie warunków nauki i oceniania, tworzenie przestrzeni wyciszenia oraz regularne włączanie młodych osób w rozmowy o ich potrzebach. Rekomendacje podkreślają również znaczenie współpracy szkół, rodzin, samorządów i organizacji społecznych.

Publikacja jest skierowana do decydentów, instytucji publicznych, szkół i organizacji pracujących z młodzieżą. Stanowi punkt wyjścia do planowania działań, które usuwają bariery i tworzą warunki do rzeczywistego, a nie jedynie symbolicznego uczestnictwa.